Pet Şişeler Zehir Saçıyor!

Pet şişeden içilen su mu plastik mi? – Plastik Tehlikesi İçme Suyunda: Yeni Araştırma Sonuçları

Yaşamın kaynağı olan su, hastalıklara kapı mı aralıyor? Bu soruyu akıllara getiren ABD’de yapılan son araştırmalar, içme suyunun plastik kirliliğiyle ne kadar ciddi bir sorun olduğunu ortaya koyuyor. 1 litrelik pet şişelerde bile bulunan yaklaşık 240 bin nanoplastik parçası, suyun içindeki plastik miktarının boyutunu gözler önüne seriyor. Nanoplastikler, plastiklerin parçalanmasıyla meydana geliyor ve bu küçük parçacıkların vücuda alınmasının sağlık açısından risk oluşturabileceği belirtiliyor. Plastik ürünler, modern yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş durumda. Özellikle tek kullanımlık ürünlerin yaygın kullanımı, plastik atıkların artmasına ve doğanın dengesinin bozulmasına neden oluyor.

Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, her yıl dünya genelinde 500 milyar plastik poşet kullanılıyor ve dakikada 1 milyon plastik şişe satılıyor. Plastik atıkların insan kaynaklı atıkların %10’unu oluşturduğu bilinirken, bunların %50’sini tek kullanımlık ambalajlar oluşturuyor.

Lösemili Çocuklar Haftası (2-8 Kasım)

×

Ancak plastik ürünlerin kolaylığı ve yaygınlığı, sağlık açısından ciddi riskler oluşturabilir. Özellikle içme suyu gibi temel bir gereksinim olan suyun bile plastik kirliliğiyle karşı karşıya olması, insan sağlığını tehdit eden bir durum olarak karşımıza çıkıyor.

ABD’deki Columbia Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, suyun içindeki plastik miktarını ölçmek için geliştirilen yeni bir yöntemle dikkat çekiyor. Bu araştırmada, bir litrelik pet şişelerdeki suda yaklaşık 240 bin nanoplastik parçası tespit edildi. Bu bulgu, içme suyunun plastik kirliliği açısından ne kadar önemli bir sorun olduğunu gözler önüne seriyor.

Peki bu bulgular bize ne anlatıyor? İçme suyuyla vücuda alınan plastik miktarının sağlık üzerindeki etkileri nelerdir? Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu’ndan Doç. Dr. Ahmet Ali Berber ile yapılan bir röportajda bu konular ele alındı.

Mikro ve nanoplastik terimleriyle ilgili öncelikle bilgi sahibi olmak önemlidir. Mikroplastikler, boyutları 5 milimetreden küçük olan plastik parçalarıdır. Bu parçaların giderek parçalanması ve boyutlarının daha da küçülmesiyle (100 nanometre) nanoplastikler oluşur. Mikro ve nanoplastiklerin kaynağı çevremizde sıkça gördüğümüz atık plastiklerin fiziksel olarak parçalanmasıdır. Bunun yanı sıra marin boyalar, kozmetik ürünleri, yol boyaları, inşaat ürünleri, tekstil ürünleri ve araç lastiklerinden kaynaklanan parçalar da çevreye karışabilir.

Doç. Dr. Berber, sucul ekosisteme karışan nano ve mikroplastiklerin özellikle dikkat çekici olduğunu belirtiyor. Bu plastik parçacıkların birçok sucul canlı tarafından besin olarak algılandığı ve vücuda alındığı ifade ediliyor. Bu durumun solunum, beslenme, büyüme ve üreme gibi fizyolojik fonksiyonlar üzerinde ciddi etkileri olabileceği vurgulanıyor. Yapılan çalışmalarda, insan kanında, birçok organda hatta testis ve plasentada bile plastik parçacıklarının tespit edildiği belirtiliyor. Bu durumun insan vücudu üzerindeki etkileri incelendiğinde, plastik parçacıklarının genetik anlamda hasara neden olduğu ve DNA’da kırıklara yol açtığı tespit edilmiş. Ayrıca nanoplastiklerin insan vücuduna girdikten sonra hücre içi moleküller ile etkileşime girebildiği ve hatta kalıcı organik kirleticiler gibi maddeleri doğrudan hücrelere taşıyabileceği belirtiliyor.

Yayınlanma aşamasında olan bir çalışmada, nanoplastiklerin insan lenfositlerinde DNA hasarı meydana getirdiği tespit edilmiş.

Sonuç olarak, içme suyunun plastik kirliliğiyle karşı karşıya olması, insan sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturabilir. Plastik parçacıklarının vücuda alınmasıyla ilgili olarak daha fazla araştırma yapılması ve bu konuda farkındalığın artırılması gerekmektedir. Ayrıca tek kullanımlık plastik ürünlerin azaltılması ve geri dönüşümün teşvik edilmesi, plastik kirliliğinin önlenmesinde