Şam’daki mahkeme, Beşar Esed ile Atıf Necib ve 7 firari sanık hakkında idam kararı verdi. Mahir Esed de gıyaben mahkûm edildi.

Beşar Esed ve 8 Sanığa İdam Cezası

Beşar Esed idam cezası kararı, Şam’daki Dördüncü Ceza Mahkemesinin 11 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirdiği duruşmada açıklandı. Mahkeme; devrik Suriye lideri Beşar Esed, Atıf Necib ve dosyada yer alan diğer 7 firari sanık hakkında idam cezasına hükmetti.

Karar verilen sanıklar arasında Beşar Esed’in kardeşi Mahir Esed de bulunuyor. Atıf Necib duruşmada hazır bulunurken Beşar Esed, Mahir Esed ve diğer firari sanıklar gıyaben yargılandı.

30 Ağustos Zafer Bayramı

×

Beşar Esed hakkındaki karar hangi mahkemede verildi?

Dava, Şam Adalet Sarayı bünyesindeki Dördüncü Ceza Mahkemesinde görüldü. Mahkeme heyeti, dokuzuncu duruşmada dosyaya ilişkin hükmünü açıkladı.

Yargılama, 2011 yılında Dera’da başlayan protestolar sırasında gerçekleştirilen gözaltılar, işkence iddiaları, gösterilerin gerçek mermilerle bastırılması ve Ömeri Camii’ne düzenlenen baskın çevresinde şekillendi.

Davanın merkezinde, o dönemde Dera Siyasi Güvenlik Şube Müdürlüğü görevini yürüten Atıf Necib bulunuyordu. Beşar Esed, Mahir Esed ve diğer firari sanıklar da aynı dosya kapsamında yargılandı.

Mahkeme Beşar Esed’i hangi suçlardan mahkûm etti?

Mahkeme, Beşar Esed’i birden fazla kişiyi ve çocukları kasten öldürme, işkence, keyfî tutuklama ve insanlığa karşı suçlardan mahkûm etti.

Kararda, Beşar Esed’in devletin en üst düzey karar vericisi olarak söz konusu eylemlerde sorumluluk taşıdığı belirtildi. Mahkeme heyeti, güvenlik kurumlarının protestoların bastırılması amacıyla kullanıldığı değerlendirmesinde bulundu.

Sanıklar hakkında yürütülen yargılamada cinayet, işkence, keyfî tutuklama ve kamu mallarının gasp edilmesi gibi suçlamalar da ele alındı.

Atıf Necib kimdir?

Atıf Necib, Beşar Esed’in kuzeni ve eski Dera Siyasi Güvenlik Şube Başkanıdır. Necib, Mart 2011’de Dera’da duvarlara rejim karşıtı yazılar yazan çocukların gözaltına alınmasıyla başlayan olaylardaki rolü nedeniyle yargılandı.

Dava kapsamında Necib’e; protestoların bastırılması sırasında aşırı güç kullanılması, keyfî öldürme, işkence, sistematik şiddet ve Ömeri Camii baskınında sorumluluk taşıma suçlamaları yöneltildi.

Necib, yargılama sırasında suçlamaları reddetti. Dera’daki çocukların gözaltına alınmasından haberdar olmadığını ve siyasi güvenlik biriminin protestoculara ateş açmadığını savundu. Mahkeme ise soruşturmalar ve tanık ifadeleri doğrultusunda suçların işlendiği sonucuna vardı.

Mahir Esed hakkındaki hüküm gıyaben verildi

Beşar Esed’in kardeşi Mahir Esed, dava dosyasındaki firari sanıklar arasında yer aldı. Mahir Esed hakkındaki yargılama, duruşmalara katılmadığı için gıyaben yürütüldü.

Mahkemenin açıkladığı kararda Mahir Esed’in yanı sıra eski rejimin askerî ve güvenlik yapılanmasında görev yapan başka isimler de idam cezasına çarptırıldı.

Beşar Esed ve Mahir Esed’in Suriye dışında bulunması nedeniyle haklarındaki hükmün ne zaman ve nasıl uygulanabileceği henüz bilinmiyor.

Kararın uygulanması için ne gerekiyor?

Gıyaben verilen idam kararlarının uygulanabilmesi için firari sanıkların Suriye makamlarının gözetimine girmesi gerekiyor. Sanıkların iade edilmesi veya Suriye’ye dönmeleri konusunda açıklanmış bir gelişme bulunmuyor.

Kararın kesinleşme ve infaz usullerine ilişkin ayrıntılar da henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Bu nedenle mahkemenin hükmü önemli bir hukuki ve sembolik gelişme olsa da Beşar Esed ve diğer firari sanıklar bakımından kısa sürede uygulanması beklenmiyor.

Karar neden önem taşıyor?

Beşar Esed idam cezası kararı, eski Suriye yönetiminin en üst düzey isimleri hakkında ülke içinde verilen en kapsamlı hükümlerden biri olması bakımından önem taşıyor.

Dava aynı zamanda Suriye’de geçiş dönemi adaleti kapsamında yürütülen yargılamaların en dikkat çekici örneklerinden biri oldu. Mahkeme sürecine mağdur yakınlarının yanı sıra insan hakları kuruluşlarının temsilcileri de katıldı.

Yargılamanın, eski rejim döneminde işlendiği belirtilen suçlarla ilgili açılacak yeni davalar bakımından emsal oluşturup oluşturmayacağı ilerleyen süreçte netleşecek.