
Mekke Anlaşması kapsamında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ortak üretim, teknoloji geliştirme ve sekretarya kurulması için yeni kurumsal adımlar attı.
Mekke Anlaşması’nda yeni adım: Üç ülke ortak üretim için çalışacak
Mekke Anlaşması kapsamında Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan ortak savunma iş birliğini kurumsallaştıracak yeni adımlarda uzlaştı. İstanbul’da yapılan ilk komite toplantısının ardından sekretarya kurulması, ortak teknoloji geliştirilmesi ve ortak üretim için çalışma kararı açıklandı.
Mekke Anlaşması kapsamında hangi adımlar atılacak?
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları, 31 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul’da bir araya geldi.
Toplantının ardından yayımlanan resmî ortak açıklamada üç ülkenin Mekke Anlaşması kapsamındaki iş birliğini daha kurumsal hâle getirmek üzere adım atma konusunda mutabık kaldığı bildirildi.
Belirlenen çalışma başlıkları şöyle sıralandı:
- Savunma sanayisindeki iş birliğinin geliştirilmesi
- Ortak teknoloji geliştirme çalışmalarının yürütülmesi
- Ortak üretim yoluyla savunma yeteneklerinin güçlendirilmesi
- Üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki uyumun artırılması
- Anlaşmanın uygulanmasını destekleyecek kalıcı bir sekretarya kurulması
Mekke Anlaşması sekretaryası nerede kurulacak?
Ortak açıklamaya göre sekretarya Suudi Arabistan’da kurulacak ve çalışmalar bir genel sekreter tarafından yönetilecek.
İlk genel sekreter Pakistan’dan belirlenecek ve üç yıl görev yapacak. Sekretaryanın, üç ülke arasında alınan kararların koordinasyonu ve Mekke Anlaşması kapsamındaki çalışmaların devamlılığı açısından merkezi bir rol üstlenmesi bekleniyor.
Ortak üretim kararı ne anlama geliyor?
Üç ülke, savunma sanayisinde ortak teknoloji geliştirmek ve ortak üretim yoluyla savunma kapasitelerini güçlendirmek üzere çalışma iradesini resmî açıklamaya taşıdı.
Ancak açıklamada üretilecek sistemlere, şirketlere, bütçeye veya uygulama takvimine ilişkin ayrıntı verilmedi. Bu nedenle gelişme, başlamış belirli bir üretim projesinden çok ortak projelere zemin hazırlayan kurumsal ve siyasi bir karar olarak değerlendirilmeli.
Somut projelerin kapsamı, tarafların ilerleyen dönemde yapacağı teknik görüşmeler ve açıklamalarla netleşecek.
Mekke Anlaşması ne zaman imzalandı?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, 7 Ağustos 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif tarafından imzalandı.
Anlaşma, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara karşı gerçekleştirilmiş sayılmasını ve savunma iş birliğinin farklı alanlarda geliştirilmesini öngörüyor.
İstanbul’da gerçekleştirilen ilk komite toplantısı ise anlaşmanın imzalanmasından sonra açıklanan ilk kapsamlı kurumsallaşma adımı oldu.
Bundan sonraki süreçte ne olacak?
Üç ülkenin öncelikle sekretaryanın çalışma yapısını ve ortak faaliyet alanlarını belirlemesi bekleniyor. Savunma sanayisinde ortak üretimin hangi sistemleri kapsayacağı ise henüz açıklanmadı.
Yeni proje, üretim takvimi, finansman modeli veya şirket ortaklığına ilişkin ayrıntılar resmî olarak duyurulduğunda anlaşmanın uygulamadaki etkisi daha açık biçimde görülebilecek.



